Yıldız Savaşları'ndan Altın Palmiye'ye: Sony otuz yıldan fazladır film yapımcılarını destekliyor.

İstanbul, 18 Ağustos 2015: Sony onlarca yıldır profesyonellerin yaratıcı vizyonlarına hayat vermelerine yardım ediyor. Hikayelere hayat vermek ve her karede duyguyu yakalamak için ihtiyaçları olan araçları sunarak çok sayıda bağımsız görüntü yönetmeni ve yönetmene destek veriyor. Sony Europe Baş Mühendisi Richard Lewis, ilk denemelerden modern film yapımcılığında üstlendiği başrole kadar dijital sinematografinin geçirdiği evrimi anlatıyor.

Başlangıç

1980’lerden sonra profesyonel film yapımcıları, hareketli görüntüleri filme alternatif olarak elektronik ortama kaydetme imkânını araştırmak için ilk adımları atmaya başladı. Sony 1993 yılında DigiBeta’yı tanıttı. Bu teknoloji, program prodüksiyonunun maliyetlerini ana akım diziler ve belgesellerin o günlerdeki de facto standardı olan pahalı 16 mm filme kıyasla azaltıyordu. Birleşik Krallık’ta BBC Television Film Services Department, Digital Betacam’i ilk benimseyen önemli isimlerden biri oldu.

Film sektörü ise bir gecede 35 mm envanterinden kurtulup bunu standart çözünürlüklü video kasetle değiştirmeye daha az istekliydi. Ana stüdyolar için selüloid yıllar boyunca ilk tercih olarak kaldı ancak bütçesi kısıtlı yeni nesil genç film yapımcıları için elektronik ortama kayıt, sektöre adım atmak için cazip bir seçeneği temsil ediyordu.

Yönetmenlere ilk kez 16 mm için güvenilir bir alternatif sunulmuştu. Sinemanın geleneksel sette prodüksiyon hiyerarşisine (yönetmen, görüntü yönetmeni, kameraman, teknik eleman) ellerinde video kamera ve cazip bir fikirden başka hiçbir şey olmayan “doğrult ve çek” tipi film yapımcıları katıldı. Yurtiçinde 140 milyon dolar hasılat yapan Blair Cadısı (1999, Sony Hi-8 ile çekildi) gibi çıkış yakalayan filmler; düşük maliyetli, erişilebilir video teknolojisiyle yapılan filmler için uluslararası bir kitle olduğunu kanıtladı.

Sonraki on yılda (2000-2010) video, popülaritesini artırmaya devam etti. Birçok bütçesi düşük uzun metrajlı film ve belgesel, DigiBeta ve DVCAM gibi formatlarda çekildi. Lars von Trier ve Thomas Vinterberg’in Dogma 95 hareketinin gelişmesinde dijitalin payı büyüktü. Wim Wenders, Mike Figgis, Spike Lee, Hal Hartley ve Peter Greenaway gibi diğer saygın film yapımcıları da bu teknolojiyi benimsedi.
Yıldız Savaşları’nın Mirası

2002 yılı dijital sinematografi açısından bir dönüm noktasıydı. George Lucas ve görüntü yönetmeni David Tattersall, Yıldız Savaşları: Bölüm II – Klonların Saldırısı’nı (2002) Sony’nin HDW-F900 CineAlta kamerasını kullanarak tamamen HD 24p formatında çekti. Bu, geleneksel sinematik uzun metrajlı film iş akışında dijitalin etkili bir şekilde 35 mm analog filmin yerini aldığı ilk ve en önemli sinema filmi prodüksiyonlarından biriydi. Sony kamerayı Panavision’ın optik bileşenleriyle bir araya getiren F900 ile birlikte, Sony’nin üst düzey sinema ürünlerini ana akım yayın kameraları ve taşınabilir kameralardan ayıran CineAlta markası ilk kez tanıtılmış oldu.

Film çıktığında, Lucas sinema salonlarını o günlerde yeni bir ortam olan dijital projeksiyona geçmeye ikna etmeye çalıştı. Fakat maalesef, vizyonu zamanının ötesindeydi. Çok az sinemada dijital projeksiyona uygun donanım vardı, dolayısıyla izleyicilerin büyük çoğunluğu HDCAM ana kopyaların sonuçlarını geleneksel 35 mm selüloide dönüştürülmüş haliyle gördü. Gene de Lucas, sinematografik iş akışının on yıl sonra hangi noktada olacağına dair çok açık bir işaret vermişti.

Lucas daha sonra Yıldız Savaşları: Bölüm III – Sith’in İntikamı’nı (2005) daha gelişmiş Sony HDC-F950’yi kullanarak yeni HDCAM SR formatında çekti. CineAlta’nın bir sonraki modeli olan bu başarılı kamera, önceki modele göre daha yüksek çözünürlük ve daha iyi renk üretimi sunuyordu.

Dijital sinematografi, yaratıcı topluluk arasında her zaman kararlılıkla savunulan fikirler uyandırmıştır. Bir ortam olarak selüloide kıyasla birçok avantajı vardır. Pahalı film stoku veya makara başına daha kısa gösterim süresi gibi sorunları yoktur. Sette hemen oynatılabilmesi, görüntü yönetmeni ve yönetmeni günlük çekimleri izlemek için bir gece beklemek zorunda kalmaktan kurtarır.

Ancak bu operasyonel avantajlara karşı olarak görüntü kalitesi argümanları getirilmiştir ve hala da getirilmektedir. Çoğu yönetmen dijitalin ilk dalgasına direndi. HD videonun ayrıntı, renk gamı, pozlama genişliği ve parazit seviyeleri açısından 35 mm filme yaklaşamadığını söylüyorlardı. Ayrıca ortamın fiziksel bir sonucu olan film greni de hikaye anlatıcılarına başlı başına güçlü, duyguları harekete geçiren bir araç sağlıyordu. Ancak bir o kadar film yapımcısı da bilinçli, estetik bir tercih olarak dijitali seçti. Yönetmen Joseph Kosinski ve görüntü yönetmeni Claudio Miranda, Tron Efsanesi’ni (2010) Sony F35 ile çekerek hem hikaye sahnelerine hem de filmin çoğuna hakim olan bilgisayarla oluşturulmuş sahnelere kendine has bir görünüm kazandırdı.

2009’da çıkan bir başka dönüm noktası film, dijitalin ticari kapasitesine getirilen tüm eleştirileri susturmayı başardı. Görüntü yönetmeni Vince Pace tarafından tamamen 3D formatında çekilen ve 2,8 milyar dolar hasılat yapan James Cameron’un Avatar’ı (2009) Fusion sistemini kullandı. İki Sony HDC-F950 kameranın kullanıldığı bu öncü kurulum, yarı gümüş kaplı bir aynanın yardımıyla stereoskopik görüntüler yakaladı.
F65’in Gelişi

CineAlta’nın evrimindeki bir sonraki adım 2011 yılında geldi: Sony’nin 8K’yı destekleyen ilk kamerası F65 çıktı. Super 35 mm 3 delikli film karesi ile aynı boyutta olan 20 megapiksel sensörüyle F65, görüntü kalitesinde ileriye doğru atılmış büyük bir adımı temsil ediyordu. Full HD’den dört kat fazla çözünürlüğe sahip olan 4K, nihayet selüloidle kıyaslanabilecek görüntüler sunuyordu. Ayrıntı, renk gamı ve genişlik değerleri, dijitalin sinema sektöründe hak ettiği yere kavuştuğunu gösteriyordu.

Bugün CineAlta, Hollywood’un büyük isimlerinin ve bağımsız film yapımcılarının tercihi olmaya artarak devam ediyor. Bu yılın Mayıs ayında Fransız yönetmen Jacques Audiard, görüntü yönetmeni Eponine Momenceau tarafından Sony F55 ile çekilen Dheepan ile 68. Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye ödülünü kazandı. Geçtiğimiz yıl da Nuri Bilge Ceylan, Gökhan Tiryaki tarafından F65 ile çekilen Kış Uykusu ile 2014 Altın Palmiye ödülünü kazanmıştı.

Amiral gemisi F65’e eşlik eden F55 ve F5 gibi daha düşük maliyetli kameralar, CineAlta kalitesini kısıtlı bütçeler için erişilebilir hale getiriyor. 4K dijital film yapımcılığının standardı haline gelirken, sektörümüz dikkatini görüntü kalitesinin diğer yönlerine vermeye başlıyor. Hikaye anlatıcılığını daha etkileyici kılma arayışındaki yönetmenler, 4K’nın daha yüksek çözünürlüğüne ek olarak daha yüksek kare hızları, Yüksek Dinamik Aralık (HDR) ve insan gözünün gördüğüne yakın daha geniş bir renk aralığının peşine düşüyor.

“Sony’nin “sahneden ekrana” anlayışı DNA’mıza işledi. Film yapımcıları topluluğunun ihtiyaçlarını dinleyerek kişisel vizyonlarına hayat vermelerine yardımcı olacak araçlar ve teknolojiyi oluşturmaya ve geliştirmeye devam ediyoruz.”- Richard Lewis, Baş Mühendis, Sony Europe.
Pinewood Studios’daki Sony Digital Motion Picture Centre Europe’ta (DMPCE) görüntü yönetmenleri için verilen kursları inceleyin.

Richard Lewis hakkında

Eğitimini BBC’de alan Richard Lewis, uzun yıllardır çalıştığı Sony’de profesyonel kameralar ve kayıt alanlarındaki tüm önemli gelişmelerde kilit bir rol oynadı.

Geçtiğimiz yıllarda, Sony’nin 4K Sinema Projektörü ve F65 8K sensörlü Dijital Sinema kamerasının geliştirilmesinde görev aldı. Sektörde saygın bir isim olan Richard, Sony’nin kamera teknolojisinde önde gelen uzmanı olarak tanınmaktadır. Ayrıca görüntü yönetmenlerine kamera ve çekim kararları almada yardımcı olan Richard, birçok reklam ve uzun metrajlı filmde sinematografi danışmanlığı yapmıştır.